Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) çocuklarda ve gençlerde davranışsal ve ruhsal hastalıklar sınıfına girer. Dikkat eksikliği; dürtüsel davranışlar, otokontrol bozuklukları ve ek olarak hiperaktivite ile kendini gösterir. Toplumdaki görülme oranı çocuklarda %8, ergenlik dönemindeki kişilerde ise %6 olarak saptanmıştır.

BELİRTİLERİ
Dikkat eksikliği varlığında en sık görülen belirti, çocuklarda okul başarısında düşüklüktür. Çocuk derse konsantre olamaz, dikkatini bir süre toplayabilse bile dikkatini koruma noktasında sıkıntı ve güçlük yaşar. Genellikle hayallere dalma, anlatılanları dinlememe, kendi dünyasına kapanma şeklinde anlatılır. Dikkat eksikliği bozukluğuna sahip bireyler detaylara dikkat etmez, verilen komutlara uyum sağlayamaz ve organizasyon problemleri yaşar. Ayrıca bu bireyler günlük rutin işlerini yapamaz ve dikkatleri kolayca dağılır.

AİLELERE ÖNERİLER
• Kurallar koyduğunuz zaman bunların çok net olmasına dikkat edin ve onları yazıp asın
• Ödüllerinizin çocuk için anlamlı ödüller olmasına dikkat edin
• Sık sık geri bildirim verin, çocuğunuza onun ne yaptığının farkında olduğunuzu gösterin. Çocuğunuza beklentileri ve planları konusunda yardım edin
• Çocuğunuzun iyi günleri olabileceği gibi kötü günleri de olabileceğini göz önünde bulundurun
• Olumsuzluklar, yapamadığı şeyler ve cezalara odaklanmak yerine olumlular üzerinde odaklanın

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Programında Bireysel Yaklaşım

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite ile ilişkili güçlükler; dikkati sürdürme, göreve başlama, planlama, dürtü kontrolü ve okul rutinlerine uyum alanlarında farklı biçimlerde görülebilir. Eğitim desteği tanının yerine geçmez; uzman değerlendirmesi doğrultusunda çocuğun işlevsel becerilerini ve öğrenme stratejilerini geliştirmeye odaklanır.

Çalışma Sürecinde Neler Önemlidir?

• Başlangıç değerlendirmesiyle güçlü yönlerin ve öncelikli gereksinimlerin belirlenmesi
• Görevleri küçük basamaklara ayırma, görsel plan kullanma ve zamanı yönetme stratejileri
• Dikkati sürdürme, yönerge takibi ve çalışma düzenini destekleyen yapılandırılmış etkinlikler
• Ulaşılabilir hedeflerin düzenli aralıklarla izlenmesi ve planın gerektiğinde güncellenmesi

Aile İş Birliği ve Gelişim Takibi

Aileden ve eğitim ortamından gelen gözlemler uzman değerlendirmeleriyle birlikte ele alınır. Kazanımların günlük yaşama aktarılması için uygulanabilir öneriler paylaşılır. Her bireyin gereksinimi farklı olduğundan programın kapsamı ve sıklığı ilk görüşme ve değerlendirme sonrasında belirlenir.